Borstvoeding: wanneer begin je met kolven?

Bij borstvoeding begin je met kolven rond vier tot zes weken, als de borstvoeding goed loopt en je een voorraad wil aanleggen of terug gaat werken. Bij een vroeggeboren baby die nog niet zelf drinkt, kolf je meteen na de geboorte.

Hieronder per situatie wanneer, hoe vaak en met welke kolf.

Borstvoeding: wanneer kolven per situatie

Kind en Gezin onderscheidt op de pagina over afkolven een paar duidelijke situaties:

Situatie	Wanneer beginnen	Welke kolf
Vroeggeboren of zieke baby die niet zelf drinkt	meteen na de geboorte	dubbele elektrische, vaak gehuurde ziekenhuiskolf
Voorraadje voor een avond weg of een fles van je partner	rond 4 tot 6 weken	handkolf of enkele elektrische
Terug aan het werk	4 tot 6 weken voor je eerste werkdag	dubbele elektrische
Productie stimuleren	na de voeding, enkele weken, in overleg met je vroedvrouw, verloskundige of lactatiekundige	dubbele elektrische
Erg volle borst of stuwing	een klein beetje, net genoeg om aan te leggen	met de hand of een handkolf

Waarom niet vroeger, als alles goed loopt? In de eerste weken stemt je lichaam de productie af op wat je baby drinkt. Extra kolven kan dan zorgen voor te veel melk en stuwing. Na vier tot zes weken is dat evenwicht er meestal.

Hoe vaak en wanneer op de dag kolf je?

Voor een voorraadje volstaat één keer per dag. Kies een moment waarop je borsten voller zijn, vaak ’s ochtends. Kolf na een voeding, of aan de andere kant terwijl je baby drinkt: de toeschietreflex helpt dan mee.

Op het werk kolf je ongeveer op de momenten waarop je baby thuis zou drinken. Zo blijft je productie op peil en voorkom je volle, pijnlijke borsten. In België heb je daarvoor recht op betaalde borstvoedingspauzes tot negen maanden na de geboorte. De regels en de aanvraag lees je in borstvoedingsverlof in België. In Nederland mag je tot je kind 9 maanden is onder werktijd kolven, volgens het Voedingscentrum doorbetaald tot een kwart van je werktijd en in een schone, afsluitbare ruimte van je werkgever.

Kolf je volledig in plaats van aan te leggen, dan raadt Kind en Gezin minstens acht keer verspreid over 24 uur aan, met een dubbele elektrische kolf.

Handkolf of elektrische kolf?

• Handkolf: goedkoper, stil en draagbaar. Ideaal als je af en toe kolft, bijvoorbeeld voor één fles per week.
• Enkele elektrische kolf: voor een paar keer per week.
• Dubbele elektrische borstkolf: voor dagelijks kolven of op het werk. Je kolft beide kanten tegelijk, wat tijd spaart en meer melk oplevert.
• Ziekenhuiskolf: een zwaardere dubbele kolf die je huurt via je ziekenfonds of de apotheek, in Nederland via een thuiszorgwinkel, bijvoorbeeld bij vroeggeboorte.

Een handkolf is een goede eerste stap: je ontdekt of kolven bij je past zonder veel uit te geven. Praktische tips voor de eerste keer staan in kolfapparaat gebruiken.

Kolf je straks dagelijks? Lees dan eerst borstpomp huren of kopen voor je een duur toestel aanschaft. Let ook op de maat van het borstschild: je tepel moet centraal in de tunnel zitten zonder te schuren.

Afgekolfde melk bewaren

Kind en Gezin geeft deze bewaartijden voor moedermelk:

• kamertemperatuur (16-29 °C): 4 uur
• koelkast (4 °C, achteraan): 4 dagen
• vriesvak van de koelkast: 2 weken
• diepvries (-18 °C): minstens 6 maanden, 12 maanden is aanvaardbaar
• ontdooide melk: 2 uur op kamertemperatuur of 24 uur in de koelkast, en niet opnieuw invriezen

Het Nederlandse Voedingscentrum noemt dezelfde basistermijnen: 4 uur, 4 dagen en 6 maanden in een vriezer van -18 °C. Vries in kleine porties in bewaarzakjes voor moedermelk en schrijf de datum erop. Warm de melk op tot hoogstens 37 °C, au bain-marie of in een flessenwarmer, en niet in de microgolfoven. Spoel kolfonderdelen meteen na gebruik af, was ze grondig met heet water en afwasmiddel, en steriliseer ze voor het eerste gebruik.

Wat je nodig hebt om te kolven

• een kolf die past bij hoe vaak je kolft
• een kolfbeha als je handsfree wil kolven met een dubbele kolf
• bewaarzakjes of flesjes met deksel
• een koeltas met koelelementen voor onderweg of op het werk
• een flessenborstel voor de onderdelen

Wil je dat je baby de afgekolfde melk uit een fles drinkt, start dan op tijd: Kind en Gezin raadt aan om ten laatste een maand voor de opvang te beginnen. Hoe je dat aanpakt, lees je in borstvoeding: wanneer de fles introduceren. Alles over borstvoeding, van paklijst tot kolfvergelijking, staat in onze gids over borstvoeding.

Veelgestelde vragen

Een kolf, bewaarzakjes en een koeltas zijn ideale cadeaus van collega’s: zet ze op jullie geboortelijst.

Dit artikel bevat affiliate links. Koop je via zo’n link, dan krijgen wij een kleine commissie — jij betaalt niets extra. Meer hierover.